ONKOECZA Sayı 17 Editörden,

Bugüne kadar tanı ve endüstriyel üretim için birincil uygulamaya sahip olan genetik teknolojiler, yakında hastalarımıza rutin olarak tedavi amacı ile uygulanılmaya başlanacak. Mesleğimizin geleceği adına, bu teknolojinin etkisini, moleküler genetiğin tedaviye katkısında eczacıların nasıl bir rol alacağını tartışmamız gerekmektedir. Bir eczacının gen terapisinde olası görevlerinin anlaşılması ve bu amaçla kendisini yetiştirmesi çok büyük önem kazanmaktadır.

Meslek hayatıma atıldığım 90’lı yılların sonunda ne bir serbest eczacı ne de bir hastane eczacısı IV ilaçların hazırlanmasında rol oynamıyordu. Bugün 60’a yakın hastanede eczacılar IV kanser ilaçlarının hazırlanmasında başlıca rol almaktadır. Aynı dönemlerde eczanelerde bilgisayarlar nadir görülürken bugün bilgisayarlar her eczanenin vazgeçilmez bir parçası. Bunlar bize eczacının sorumluluklarının ayrılmaz bir parçası olarak teknolojiyi benimseme yeteneğini göstermektedir. Genetik teknolojiler, bize benzer fırsatlar sunuyor. Moleküler genetikte hızlı gelişmeler, sadece hastalığın moleküler temelini değil, ilaç tedavisine yanıtı izleyebilme becerisini de sunmaktadır. 21. yüzyılda, genetik teknoloji, hastalıkların tedavisinde çok önemli bir rol alacak. Bununla birlikte, bizlerin kendimizi bir anda içinde bulacağımız gen terapisinde bütünleyici oyuncular olarak teknolojinin unsurlarına ne kadar adapte olmaya  hazır olduğumuz ise tartışılır.

Görünen o ki bu ilaçlar en azından bir yarı yüzyıl daha hastane ortamlarında hazırlanacak ve uygulanacak. Bu durumda özellikle hastanede çalışan eczacılarımızın bu konuda kendilerini yetiştirmeleri gerekmektedir. İlaçların hazırlanma ve uygulama safhaları incelendiğinde büyük benzerliklerinden dolayı bu konuda yine halen Merkezi Antineoplastik İlaç Hazırlama Ünitelerinden sorumlu eczacılar görevlendirilecektir.

Ancak her zaman ki mesleki ataletimiz bu konuda da kendini gösteriyor. Henüz bu ilaçlar ne yazık ki ülkemiz eczacılık fakülteleri ve bilimsel platformlarında ele alınmaya başlamadı bile.

Gen Terapisinde kullanılacak ilaçlar konvansiyonel ilaçlardan farklı olduğundan, eğer bizler bu konuya sahip çıkmaz isek, hele de çok ciddi paraların konuşulduğu bir ortamda bu ilaçlar ile ilgili yetkiler elimizden kayıp gidecektir.

Serbest eczacıları ilk adımda ilgilendirmiyor gibi gözüktüğünden meslek örgütlerimiz ilgisiz kalacaklar ve bu ilaçlar serbest eczane ortamında hastalara verilebileceği şartlar oluştuğunda çok geç kalınmış olacak.

Eczacılık belki de tarihinde, antibiyotiğin keşfinden sonra en önemli adımı atıyor. Eczacılık deri değiştiriyor, yenileniyor.

Ama soru şu;

Biz buna hazır mıyız?

İyi okumalar.

signature

Uzm.Ecz. Ahmet Sami BOŞNAK

onkoeczadergi_17-1

Reklamlar